Dawne zakłady ziemniaczne w Luboniu

Troche dziwne ze Lubon nie stal sie jedną z dzielnic Poznania. Pod koniec XIX wieku Poznań był najbardziej przeludnionym miastem Rzeszy Niemieckiej. Liczba ludności zwiększyła się czterokrotnie, a miasto się nie rozrastało. Podjęto wówczas decyzję o przyłączeniu Jeżyc, Łazarza, Wildy i Górczyna. Siedem lat później dzielnicą Poznania stała się także część Sołacza. Potem pomyslano m.in. o Luboniu ale do dziś kwesta pozostała nie rozwiązana.

Początki istnienia Wielkopolskiego Przedsiębiorstwa Przemysłu Ziemniaczanego S.A

Prowincja poznańska po 1870 roku była jednym z głównych dostawców żywności dla uprzemysłowionych Niemiec. Dominowały tu głównie uprawy ziemniaków i buraków cukrowych, dlatego Niemieckie spółki wykupiły od naszych rolników tereny, na których powstały 2 oddzielne zakłady tj. Fabryka Przetworów Ziemniaczanych (nosiły cechy romańsko-gotyckie) i lubońska Fabryka Drożdży (budowana w duchu secesji).
Lokalizacja fabryk w Luboniu spowodowała dynamiczny rozwój okolicznych osad.  Dla niemieckiej kadry wykwalifikowanych pracowników wybudowano osiedla pracownicze, a także świątynię, szkołę ewangelicką, pocztę, aptekę, szpital, kilka sklepów, restauracji oraz kilkudziesiąt domków jednorodzinnych.

Po zakończeniu I wojny światowej lubońskie fabryki przejął polski skarb państwa, w okresie tym nastąpiła też szybka rozbudowa zakładów, a dynamiczny rozwój przedsiębiorstwa sprawił, że w tym czasie stało się ono największe w całej Europie.  Fabryka Przetworów Ziemniaczanych przerabiała do 50 tysięcy ton ziemniaków.  Produkowano mąkę ziemniaczaną, krochmal, cukier gronowy, syrop, pulpę a także dekstrynę. W Lubońskiej Fabryce Drożdży produkowano (jak się nie trudno domyślić) przede wszystkim drożdże piekarnicze. Ubocznymi  produktem był wysokoprocentowy spirytus oraz słód browarniany. Aby sprostać oczekiwaniom klientów indywidualnych rozpoczęto pod znakiem towarowym „Luba” produkcję wyrobów spożywczych takich jak budynie, leguminy, galaretki, proszek do pieczenia, aromaty, cukry waniliowe, aromaty oraz zaprawy do konserw. W tym czasie też jej dyrektorem został znany chyba wszystkim poznaniakom Cyryl Ratajski.

Po wybuchu II wojny światowej zakłady znów wróciły pod niemieckie panowanie. Wydajność produkcji była niska, gdyż akty sabotażu i konspiracyjna działalność załogi skutecznie osłabiały funkcjonowanie przedsiębiorstwa. Po wyzwoleniu pracownicy obu fabryk uruchomili produkcję i rozpoczęto nowe inwestycje, a następnie oba zakłady połączono, tworząc Lubońskie Zakłady Przemysłu Spożywczego. . W 1970 roku powstało Wielkopolskie Przedsiębiorstwo Przemysłu Ziemniaczanego, największy tego typu zakład w Polsce.

W czasach PRL-u miało miejsce wiele katastrof i wypadków. W nocy, 22 lutego 1972 roku w Wielkopolskim Przedsiębiorstwie Przemysłu Ziemniaczanego ( WPPZ ) produkującym dekstrynę doszło do potężnej eksplozji w wyniku której zginęło 18 osób. Dekstryniarnia w Luboniu praktycznie przestała istnieć, a sąsiednie budynki były poważnie uszkodzone. Minęło wiele lat, ale ludzie wciąż się zastanawiają, dlaczego po uprzątnięciu gruzu zasypano piwnice zniszczonego budynku. Do dzisiaj jest w nich kilkadziesiąt ton gotowej dekstryny. Wydział odbudowano w innym miejscu i choć praca wciąż była niebezpieczna, chętnych d pracy nie brakuje…

Pozostałości dawnych zakładów ziemniaczanych, Luboń, 2007-04-21

Zarząd Hal Poelzig’a nabył na własność nieruchomość po byłych Zakładach Ziemniaczanych jesienią 2005r. Pierwotnym założeniem, co do wykorzystania tych terenów, było podobne przeznaczenie, to znaczy działalność gospodarcza, przemysłowa. Jednakże, po bliższym zapoznaniu się z tym terenem, Zarząd dostrzegł ogromne walory tego miejsca i postanowił je wykorzystać w inny, niż planowano, sposób.

 Gorzelnia opuszczone_zaklady_ziemniaczane_w_Luboniu_gorzelnia_689

 Magazyn opuszczone_zaklady_ziemniaczane_w_Luboniu_magazyn_464

 Silos opuszczone_zaklady_ziemniaczane_w_Luboniu_silos_417

 Suszarnia opuszczone_zaklady_ziemniaczane_w_Luboniu_suszarnia_818

 Syropiarnia opuszczone_zaklady_ziemniaczane_w_Luboniu_syropiarnia_446

W związku z powyższym postanowiono wykorzystać ten teren na cele mieszkaniowe, przy założeniu wtopienia nowych obiektów przemysłowych, poprzemysłowych oraz otwarcia tego terenu na Wartę.

W założeniach jest: osiedle mieszkaniowe, które będzie uwzględniało wszystkie zasady poprawnego projektowania, wykorzystanie walorów rzeki Warty i sąsiedztwa Wielkopolskiego Parku Narodowego, wykorzystanie sześciu (6) obiektów przemysłowych wpisanych do rejestru zabytków na cele publicznie dostępne i otworzenie ich dla szerokiej publiczności. (galeria handlowa, obiekty sportowe, obiekty biurowo-administracyjne, itp.).

źródło: Protokół nr L/2006 z L sesji Rady Miasta Luboń

mapa_zakladow_ziemniaczanych

Dawne zakłady ziemniaczane w Luboniu, mapka poglądowa

mapa_zakladow_ziemniaczanych_color1 budynki przeznaczone do wyburzenia
lub juz nie istniejące
mapa_zakladow_ziemniaczanych_color2 budynki istniejące, podlegające
ochronie konserwatorskiej

 

 

 

W pobliżu zakładów znajdują się także inne budynki o podobnym wyglądzie, podobno także kiedyś należały do dawnych zakładów ziemniaczanych ale nie udało mi się potwierdzić tej informacji. W tej chwili stanowią własność firmy Lubanta.

Zobacz galerię zdjęć z wyprawy do Lubanty

Aby wyjaśnić pewne wątpliwości co do lokalizacji budynków dawnych zakładów ziemniaczanych i budynków Lubanty zaznaczyłem na mapce poniżej umiejscowienie tych obiektów.

Kolorem czerwonyn zaznaczone są bydynki Lubanty
Kolorem żółtym zaznaczone są budynki dawnych zakładów ziemniaczanych.

lubanta_mapka21

 

Copyright © urb-ex.pl 2015
Strona wykorzystuje pliki cookies. Pliki cookies będą zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących cookies.
Zaakceptuj Cookies
x